Waarom gedrag veranderen zo moeilijk is

Gepubliceerd op 1 december 2019 om 17:20

Regelmatig post ik op Facebook en op mijn site tips hoe jij jouw stress kunt verminderen. Ik realiseer me heel goed dat ander gedrag laten zien niet makkelijk is. Vooral niet als je stress hebt. 
In deze blog leg ik je uit waarom veranderen zo moeilijk is en hoe je het voor jezelf zo eenvoudig mogelijk kunt maken.

 

Vanaf je geboorte begint jouw hoofd zich te vullen met kennis. Je leert iedere dag nieuwe dingen. Huil jij dan word je getroost. Een warm bad helpt je ontspannen en als je aan een flesje zuigt dan krijg je eten binnen.

Vanaf dag 1 ontwikkel je dus gedragspatronen doordat je ervaringen op doet. Bevalt het resultaat van je gedrag je, dan zal je het vaker doen. Bevalt het niet dan zal je het proberen te vermijden.

 

Je grootste voorbeelden zijn je ouders en het gezin van herkomst. Zij geven je de hele dag door actief feedback op wat je doet zodat jij de wereld kunt ontdekken.

Gedragspatronen die je als klein kind op doet slijten er dus goed in. Ze worden een soort groeven op een langspeelplaat. 

Hoe dieper de groef, hoe moeilijker hij er uit te halen is. Je hebt namelijk dit gedrag zo lang laten zien dat het een automatisme is geworden. 

 

We leren al jong dat positief gedrag beloond wordt. Ben je lief dan krijg je een knuffel of een compliment. Je leert dus dat het goed is om het de ander naar zijn zin te maken. Doe je dit niet dan worden je ouders boos. Dat is geen lekker gevoel dus dat zal je proberen te vermijden. 

Veel mensen die stress hebben willen het graag anderen naar de zin maken. Ze willen voorkomen dat mensen boos worden of teleurgesteld raken. Het ooit aangeleerde patroon komt goed van pas. Je weet precies wat je moet doen om aardig gevonden te worden en ook wat je vooral niet moet doen. Deze groef is lekker diep en je schiet snel en automatisch in dit gedrag als je denkt dat het handig is om het te laten zien.

 

Dit is de reden waarom het zo moeilijk is om nieuw gedrag aan te leren. Je moet namelijk de oude groef negeren en er een nieuwe groef voor in de plaats zetten. Als alles lekker loopt dan gaat dit vaak nog wel goed. Dan lukt het je om bewust andere keuzes te maken en met nieuw gedrag te experimenteren. Op het moment dat de druk toeneemt of je emoties naar de voorgrond komen wordt dit veel lastiger om vol te houden. Je schiet dan heel snel terug in de oude diepe groef.

 

Hoe kun je toch nieuw gedrag aanleren?

Om oud gedrag te veranderen zul je er nieuw gedrag voor in de plaats moeten zetten. Je moet daarvoor weten hoe je nieuwe gedrag eruit moet gaan zien. Als jij tegen jezelf zegt "je mag vanaf nu niet meer ....." dan weet je onderbewuste niet wat hij wel moet doen. Hij zal dus heel snel in de oude groef terug schieten omdat dit het enige is wat bekend is.

Als jij het nieuwe gewenste gedrag kunt benoemen dan moet je het gaan oefenen. Het liefst op momenten dat het rustig is en je relaxt je leven leidt. Zo raakt je brein gewend aan het nieuwe gedrag en start je met het maken van een nieuwe groef. Hoe vaker je het gedrag gaat herhalen hoe dieper de groef zal worden.

 

Op het moment dat de druk toeneemt heb je al een groefje waar je terug op kunt vallen. Dat is fijn. Blijf bij drukke tijden je nieuwe gedrag benoemen en oefenen. Je onderbewuste wil terug gaan schieten naar de oud groef. Je zult jezelf moeten toespreken en soms bewust je drang om het oude weer te doen onderdrukken. Dit voelt super ongemakkelijk, negeer dat gevoel en ga je nieuwe gedrag inzetten. Als je dit lukt dan wordt je nieuwe groef steeds dieper. Je brein gaat het nieuwe gedrag met deze situatie associëren en er op gaan terug vallen. De oude groef wordt minder diep en de nieuwe neemt zijn plekje in.

Omdat dit best lastig is kun je hulpbronnen inzetten. Schrijf voor jezelf op wat jou kan helpen om het nieuwe gedrag vol te houden. Dat kan bijvoorbeeld zijn dat je jezelf beloond door iets te doen wat je leuk vindt, dat kan zijn dat je op het moment dat het moeilijk wordt je van je af gaat schrijven of dat je afleiding zoekt. Wat het ook is, zoek iets wat voor jou helpt. 
Je bereidt je op deze manier voor op lastige situaties waardoor de oude groef minder snel naar voren zal schieten. Je houdt je oude groef een beetje voor de gek. Onderzoek daarom welke situaties jou onbedoeld terug kunnen laten schieten in je oude groef. Bedenk vooraf al hoe je er mee om zou gaan. Je brein is legt daarmee meteen al nieuwe groefjes aan. Hij heeft een lijn die hij kan volgen, het helpt om de oude groef op afstand te houden.

 

Bespreek met andere mensen dat je iets wilt veranderen. Dit heeft 2 voordelen. Door het te delen ga je echt een commitment met jezelf aan. Je brein zal het nog meer als belangrijk gaan zien. Daarnaast kun je de steun van anderen inzetten. Ze kunnen je door een moeilijk moment heen helpen of je kunt met ze reflecteren zodat je een volgende keer nog beter op een mogelijke terugval voorbereidt bent. Ze kunnen je moed inpraten of je tijdens een lastige periode helpen bij de te zetten stappen. Het is fijn om het samen te doen en niet alleen te hoeven worstelen. 
Die anderen kunnen je vrienden, familie of collega's zijn. Je kunt ook professionals erbij inzetten. Er zitten vast bij jou in de buurt goede coaches of psychologen die jou bij je gedragsveranderingen kunnen ondersteunen. 

 

Als laatste wil ik je meegeven om lief voor jezelf te blijven, ook als het niet lukt. Soms val je nu eenmaal terug in oud gedrag. Erken dat het gebeurd is, haal diep adem en zucht even lekker, kijk of je nog iets kan veranderen maar kijk vooral vooruit. Ga bewust weer je nieuwe gedrag benoemen en oefenen. De terugval is geweest, je kunt je alleen focussen op wat nog komen gaat. Richt je aandacht op je nieuwe gewenste groef en "vergeet" je oude groef door er weinig aandacht aan te besteden.

Zie en vier je successen! Alle kleine positieve veranderingen helpen om je groef dieper te maken. Maak ze dus lekker groot door er veel aandacht aan te besteden. Je brein pikt het dan makkelijker op en zal er, net als vroeger, naar gaan handelen om zo het fijne gevoel op te roepen.

 

Succes,

Daphne | Buro BOEG


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.